Beşar Esed rejiminin düşmesinin ardından yeni Suriye hükümeti, yabancı savaşçılara Suriye pasaportu vermeyi ve onları topluma entegre etmeyi planladığını açık bir şekilde duyurdu.

Başkan Ahmed Şara, Suriye halkı için verdikleri fedakârlıkları onurlandırdığını defalarca vurguladı. Ancak Esed’in düşüşünün üzerinden bir yıldan fazla zaman geçmesine rağmen, yabancı savaşçılar ne pasaport alabildi ne de geleceklerine dair net bir bilgi edinebildi. Zaman geçtikçe bu belirsizlik, sessiz bir hoşnutsuzluğa dönüşüyor ve bu hoşnutsuzluk Suriye’nin istikrarı için risk oluşturabilir.

Kimse Onları Geri İstemiyor

Yabancı savaşçılar, Esed rejiminin devrilmesine yardımcı olan en deneyimli ve etkili askerî birliklerin belkemiğini oluşturuyordu.

Geçen yıl, Esed ve İran destekli milislerin en güçlü savunma hatlarını yaranlar, işte bu yabancı birliklerdi. Bugün ise, Suriye ordusunun en yetkin ve en çok korkulan unsurları arasında yer almaya devam ediyorlar.

Köken ülkelerine geri dönmeleri gerçekçi bir seçenek değil. Yıllarca süren çatışma tecrübeleri ve Heyet Tahrir el-Şam’ın listeden çıkarılması sonrasında, çoğu yargı sistemi onları yargılamakta ya da topluma yeniden kazandırmakta zorlanacaktır. Kaldı ki, onların büyük bölümü zaten geri dönmek istemiyor.

En büyük grup, Çin baskısından kaçan Uygurlardan oluşuyor. Teslim edildikleri takdirde neredeyse kesin olarak zulme, hatta daha kötüsüne maruz kalacaklar. İade edilmeleri kesinlikle bir seçenek değil.

En Uygulanabilir Yol Entegrasyon

Bu gerçeğin farkına varan Amerika Birleşik Devletleri, aylar önce yabancı savaşçıların Suriye ordusuna tam entegrasyonunu onayladı ve önceki şartlarını bıraktı.

Bu entegrasyon süreci başladı. Ancak Suriye hükümeti hâlâ bu savaşçılara yasal belgeler veya net bir gelecek sunmuş değil.

Bu belirsizlik ne kadar uzun sürerse, El Kaide, Daeş ve benzeri grupların propagandasına o kadar açık hâle geliyorlar. İdlib’de yabancıların Şara hakkındaki konuşmaları, geçen yıla kıyasla çok daha eleştirel bir hâl aldı.

Uluslararası arenada birçok aktör, Şara’yı Suriye için kendi tercih ettikleri vizyona yönlendirmeye çalışıyor—bazıları onun bölge için hayal ettikleri modernleşmeci lider olmasını umuyor.

Ancak dışarıdan gelen her baskı, Şara’nın çekirdek destek tabanı, sıradan Suriyeliler ve yabancı hükümetler arasındaki hassas dengeyi daha da karmaşık hâle getiriyor. Üstelik HTŞ döneminden kalan eski destek tabanı, onun siyasi varlığını sürdürebilmesi için hâlâ hayati önem taşıyor.

Bir yıllık geçiş sürecinin ardından, hem uluslararası toplum hem de Suriye halkı, yabancı savaşçıların tamamen entegre edilmesi ve etkili bir şekilde “Suriyelileştirilmeleri” için Şara’ya yeşil ışık vermeli.

Şara’ya bu dosyayı yönetmesi için alan tanımak, muhtemelen en güvenli ve en gerçekçi yol olacaktır. Onları en iyi tanıyan odur ve onları nasıl dönüştürebileceğini çoktan kanıtlamıştır. Daha fazla uluslararası kırmızı çizgi Suriye’nin istikrarını artırmaz—tam tersine, onu zayıflatır.

Kaynak: (532/397)

Stop restraining Sharaa before foreign fighters in Syria turn against him – Türkiye Today